Met de komst van de herfst worden de dagen korter en de avonden donkerder. Dit heeft niet alleen invloed op ons humeur, maar ook op onze productiviteit en energie op de werkplek. Goede verlichting is in deze periode van het jaar cruciaal voor het welzijn en de efficiëntie van medewerkers, zowel op kantoor als thuis. Uit onderzoek blijkt dat de juiste verlichting vermoeidheid kan verminderen, concentratie kan verbeteren en zelfs de algehele productiviteit met 15% kan verhogen.
In dit artikel delen we praktische tips om de juiste verlichting te kiezen en te implementeren voor een energieke werkplek. Hiervoor spraken we met Tom en Kent, twee experts op het gebied van werkplekverlichting bij Visser Kantoor Efficiency.
Het belang van natuurlijk licht
Natuurlijk licht is verreweg de beste lichtbron voor onze gezondheid en productiviteit. Het helpt onze interne biologische klok (het circadiaans ritme) te reguleren, wat direct invloed heeft op ons energieniveau, humeur en slaapkwaliteit. Uit een onderzoek van Harvard Business Review blijkt dat werknemers in kantoren met veel natuurlijk licht 84% minder last hebben van vermoeidheid en hoofdpijn.
Tom adviseert daarom om werkplekken zoveel mogelijk te positioneren in de buurt van ramen. "Als natuurlijk licht beperkt is, kan het slim zijn om reflecterende oppervlakken te gebruiken om het licht beter door de ruimte te verspreiden," zegt hij. Het gebruik van lichtgekleurde wanden en bureaus kan de hoeveelheid licht die door de ruimte weerkaatst wordt vergroten.
[Afbeelding: afbeelding-2-artikel-verlichting.jpeg]
Het belang van kunstlicht: vermijd vermoeidheid
Hoewel natuurlijk licht ideaal is, zijn we in de herfst en winter vaak afhankelijk van kunstlicht om een voldoende verlichte werkplek te creëren. Hier komt de keuze van het juiste type lamp en lichtsterkte om de hoek kijken. Volgens Kent zijn er verschillende factoren waarmee rekening moet worden gehouden.
Type armatuur: elke lamp die ingebouwd is in het plafond en alleen het licht naar beneden stuurt (direct licht) geeft hinder voor het oog.
Direct licht verstoort namelijk je vrije zicht door de ruimte, je oog krijgt te veel prikkels die het moet verwerken en dat uit zich in:
- Spanningshoofdpijn
- Droge ogen
- Vermoeide ogen
- Lenzen die eruit vallen
- Concentratieproblemen
Met de introductie van LED zijn veel lampen vaak te fel geworden waardoor dit te veel stress geeft voor het oog. LED is wel zuinig maar is ergonomisch niet goed wanneer het in het verkeerde armatuur zit.
Kleurtemperatuur, gemeten in Kelvin (K), bepaalt hoe "warm" of "koud" een lichtbron aanvoelt. Dit heeft niet alleen invloed op de sfeer in een ruimte, maar ook op je productiviteit en welzijn. Een veelgebruikte kleur verlichting is 4000 Kelvin, wat helder wit licht geeft. Dit wordt vaak gepromoot als "daglichtlamp", maar het bootst eigenlijk alleen het ochtendlicht na. Hoewel 4000 Kelvin ideaal is voor taken waarbij kleur nauwkeurig moet worden waargenomen, is het geen volledige vervanging voor echt daglicht.
In Nederland geven we de voorkeur aan warmer licht, rond de 3000 Kelvin, omdat dit een gezellige en ontspannen sfeer creëert die de middagzon nabootst. Dit is echter niet per se beter dan 4000 Kelvin; beide hebben hun eigen voordelen. De optimale oplossing is een combinatie van beide, waarbij de kleurtemperatuur zich aanpast aan het moment van de dag. Dit staat bekend als Biodynamische Verlichting, wat helpt om je natuurlijke bioritme te ondersteunen. In de ochtend stimuleert het heldere, koelere licht van 4000 Kelvin je energie en concentratie, terwijl warmer licht van 3000 Kelvin aan het einde van de dag helpt om te ontspannen en beter te slapen.
Naast de kleurtemperatuur is de lichtsterkte, gemeten in lux, ook van groot belang. Volgens de Nederlandse norm (NEN-EN 12464-1) moet een werkplek minimaal 500 lux hebben. Dit is echter slechts een minimum; jongere mensen kunnen hier goed mee werken, maar iemand van 50 jaar heeft tot 150% meer licht nodig om dezelfde focus te bereiken. Het is daarom belangrijk dat de lichtsterkte flexibel aangepast kan worden aan individuele behoeften.
[Afbeelding: afbeelding-1-artikel-verlichting-nieuwsbrief-oktober.png]
Door zowel de kleurtemperatuur als de lichtsterkte aan te passen, kun je een werkplek creëren die energie, comfort en productiviteit ondersteunt, vooral tijdens de donkere herfst- en wintermaanden.